Blog 6: Eindelijk rust

Aan haar sociaal-maatschappelijke stage houdt verzorgende Esther zeer waardevolle herinneringen over. Met cliënt Greet, 93 jaar, bouwde ze tijdens deze stage een buitengewoon bijzondere band op. In haar blog vertelt ze over haar ervaringen in de laatste fase in het leven van deze markante vrouw.

Esther werkt als verzorgende in een fijn, warm wijkteam bij Savant Zorg en is getrouwd met Peter. Enkele jaren geleden verhuisde ze van Overijssel naar Brabant en inmiddels is ze oma van zes kleinkinderen met nummer zeven op komst. In 2014 slaagde ze voor de BBL-opleiding bij Savant Zorg tot verzorgende. Tijdens deze opleiding volgde ze haar stage, waarna ze met veel plezier aan de slag ging als verzorgende.

EINDELIJK RUST

Geen euthanasie
Als de arts weg is, laat ik nog een keer vallen dat Greet echt een natuurlijke dood wil en alleen pijnbestrijding. Ze heeft dit ook duidelijk te kennen gegeven aan de zuster die de morfinepomp aansloot. Daarbij vroeg ze nadrukkelijk: “Dit is toch geen euthanasie he?” Waarop een collega haar uitlegde dat morfine alleen een middel tegen de pijn is. “Dan is het goed, want anders wil ik het niet,” had Greet gezegd.

“Dag Greet”
Ik moet weer gaan. Ik kus Greet meerdere malen op haar wang en zeg: “Greet, laat maar los, ga maar, het is goed zo, je hebt je best gedaan. En Greet, je weet het hè, ik hou van je.” Dan zegt de kleindochter: “Kijk, ze weet dat jij het bent.” En inderdaad, Greet opent haar ogen een klein beetje en kijkt me aan. Ik zie alleen een lege blik van iemand die ergens diep binnenin het lichaam zit. Dan sluit ze haar ogen weer. Ik geef haar zo goed als het gaat een knuffel en wens haar een goede reis. “Dag Greet.” Ik hoop dat ze gauw zal inslapen. Het is nu echt genoeg geweest. Ook al heeft ze geen pijn, ze heeft haar rust verdiend. De volgende ochtend, 27 november, krijg ik al vroeg een sms. “Dag Esther, mijn oma is vannacht om ca. 02:25 uur vredig heengegaan. Groet.”

Vredig heengegaan
Mijn gevoel is nu even dubbel. Ik ben zo blij voor Greet, maar besef ook meteen dat ze nu echt weg is. Ik stuur een sms terug en condoleer de kleinzoon. Ik vertel hem dat ik blij ben dat ze vredig is gestorven. Ik wens hem veel sterkte de komende dagen en vraag hem of ik die dag nog even bij Greet mag komen kijken. Hij stuurt terug: “Dankjewel Esther voor jouw goede zorgen. Je betekende veel voor haar. Dela komt oma tussen 12.00 uur en 13.00 uur halen om haar op te baren in het crematorium. Je mag ook voor de middag al komen. Groet.”

Eindelijk rust
Eigenlijk kon ik voor de middag niet, maar ik heb iets kunnen verzetten. Ik wil Greet graag nog een keer zien, en vooral in haar eigen omgeving. Greet ligt er mooi en vredig bij in de door haar zelf gekozen kleding. Ik aai over haar wang en zeg: “Eindelijk heb je rust. Het ga je goed Greet. Ze voelt ijskoud. Ik vraag de kleinzoon of hij erbij was toen het gebeurde. “Ja, ik sliep net en de nachtzuster was er om haar te verschonen. Zij heeft me toen waker gemaakt, omdat ze dacht dat het bijna zover was. En inderdaad, ze zuchtte nog een paar keer en ging toen heel vredig heen.” Later krijg ik nog een sms waarin staat dat er ook nog een klein afscheid komt en dat de familie het fijn vindt als ik daarbij ben. Natuurlijk ben ik dat.

Klein en intiem
Op de dag van de crematie koop ik een mooie witte roos en een kaartje met de tekst: “Ik ga je missen, rust zacht lieve Greet.” Ik vind het heel fijn dat ik deel mag uitmaken van de kleine, intieme bijeenkomst om Greet nog een laatste eer te bewijzen. Het samenzijn is niet in een grote zaal, maar in een bijgebouw; Greet wilde het graag klein en intiem houden. Toch komen er meer mensen dan ik had verwacht. Ik ken alleen Greets kleinkinderen en achterkleinkinderen en de andere vrijwilligster die samen met haar man gekomen is. Ik loop het kleine kamertje in. Het past allemaal net.

Mooie dienst
Ze ligt mooi opgebaard. De Greet die daar ligt, ziet er netjes gekleed en verzorgd uit, maar is niet de Greet die ik ken. Ze lijkt wel een plastic huls; ze is té mooi eigenlijk. Ik leg de roos voor de kist. Greet heeft een vredige uitstraling. Ik mis iets: haar sieraden. Jammer, die hoorden zo bij Greet. Ik heb haar nooit zonder haar ketting en ringen gezien. Ik ga terug naar de hal en wacht tot de dienst begint. Ik tel zo’n 20 mensen. Helaas is de zus van Greet er niet. De crematie zou haar te veel energie kosten. Er klinkt muziek en we mogen naar binnen. Er wordt een stuk voorgelezen over het leven van Greet. Veel komt me bekend voor. Het is een mooi verhaal dat af en toe onderbroken wordt door muziek. Als de dienst voorbij is, krijgen we een bidprentje. Ik ben hier heel blij mee. Aangezien Greet geen overlijdenskaart had, heb ik nu toch een tastbare herinnering. Ik neem afscheid van de kleinkinderen en bedank ze dat ik bij het afscheid van hun oma mocht zijn. Ze geven aan het erg fijn te vinden dat ik er was.

Ik ben blij voor Greet dat ze nu eindelijk rust heeft gevonden. Ik heb het goed kunnen afsluiten, maar wat ga ik deze bijzondere vrouw ontzettend missen!

Lees ook de andere blogs van Esther: